Hiểu về Tế bào, các mô và đặc tính của sự sống

1:Tế bào là gì?

-Tế bào là một đơn vị cấu trúc cơ bản có chức năng sinh học của sinh vật sống. Tế bào là đơn vị  nhỏ nhất của sự sống có khả năng phân chia độc lập, và thường được gọi là “ những viên gạch cấu tạo nên sự sống”. Tế bào chất bao quanh bởi màng tế bào gồm phân tử sinh học protein và axit nucleic. Các sinh vật sống có thể được phân thành đơn bào hoặc đa bào.

2. Các đặc tính của tế bào.

Mỗi tế bào là một hệ thống mở tự duy trì và sinh sản: tế bào thu nhận chất dinh dưỡng, chuyển hóa chất này thành năng lượng, và sản sinh thế hệ tế bào mới nếu cần thiết.
Mọi tế bào đều có các khả năng sau:
– Sinh sản thông qua phân bào
– Trao đổi chất tế bào bao gồm thu nhận các vật liệu thô, chế biến thành các thành phần cần thiết, sản xuất phân tử mang năng  lượng và các sản phẩm phụ. Để thực hiện các chức năng của mình, tế bào cần phải hấp thu và sử dụng nguồn năng lượng hóa học dự trữ trong các phân tử hữu cơ. Năng lượng này được giải phóng thông qua trao đổi chất.
-Tổng hợp protein, đây là những phân tử đảm nhiệm chức năng cơ bản của tế bào, mọi tế bào động vật thông thường chứa khoảng 10000 loại protein khác nhau.

3. Các thành phần của tế bào

Mọi tế bào đều có màng tế bào hay màng sinh chất, bên trong màng là khối tế bào chất đặc. Mọi tế bào đều có các phân tử DNA, vật liệu di truyền quan trọng và các phân tử RNA tham gia trực tiếp quá trình tổng hợp protein khác nhau, trong đó có cả enzyme. Bên trong tế bào, vào mỗi thời điểm nhất định tế bào tổng hợp nhiều loại phân tử sinh học khác nhau.

– Màng tế bào:

Màng có chức năng bao bọc và phân tách tế bào với môi trường xung quanh. Màng được cấu thành bởi một lớp lipid kép và các protein. Các phân tử protein hoạt động như các kênh vận chuyển và bơm khảm vào lớp lipid một cách linh động.

– Bộ khung tế bào:

Bộ khung là một thành phần quan trọng, phức tạp và linh động của tế bào. Nó là hệ thống mạng sợi và ống protein ( vi ống, vi sợi, sợi trung gian đan chéo nhau). Nó cấu thành và duy trì hình dáng tế bào, là các điểm bám cho các bào quan, hỗ trợ quá trình thực bào và cử động các phần tế bào trong quá trình sinh trưởng và vận động, các protein tham gia cấu thành bộ khung tế bào gồm nhiều loại và có chức năng đa dạng như định hướng, neo bám, phát sinh các tấm màng

– Tế bào chất:

Ở bên trong không gian chứa đầy dịch thể, nó bao hàm cả hỗn hợp các chất ion, chất dịch bên trong tế bào và các bào quan. Các bào quan bên trong tế bào chất đều có hệ thống màng sinh học để phân tác với khối dung dịch này. Chất nguyên sinh (cytosol) là để chỉ riêng dịch thể chứ không có bào quan.

– Vật liệu di truyền:

Vật liệu di truyền là các phân tử DNA và Rrna. Hầu hết các sinh vật sử dụng DNA để lưu trữ thông tin dài hạn. Thông tin di truyền của sinh vật chính là mã di truyền quy định tất cả protein cần thiết cho mọi tế bào của cơ thể.
Mỗi tế bào thương chứa nhiều nhiễm sắc thể, số lượng nhiễm sắc thể trong mỗi tế bào là đặc trưng cho loài.
VD: một tế bào người gồm hai bộ gene riêng biệt là bộ gene của nhân và bộ gene của ty thể. Bộ gene nhân là thể lưỡng bội gồm 46 phân tử DNA mạch thẳng tạo thành các nhiễm sắc thể riêng. Bộ gene ty thể là phân tử DNA mạch vòng, khá nhỏ và chỉ mã hóa cho một vài protein quan trọng.

– Các bào quan:

Các tế bào thường chứa những cơ quan nhỏ gọi là bào quan, được thích nghi và chuyển hóa cho một vài chức năng nhất định. Các bào quan thường chỉ có ở sinh vật nhân chuẩn và thường có màng bao bọc.

1 Nhân tế bào: Nhân tế bào là bào quan tối quan trọng trong tế bào sinh vật  nhân chuẩn, có dạng hình cầu được bao bọc bởi màng nhân. Màng nhân dùng để bảo vệ DNA những phân tử có thể gây tổn thương đến cấu trúc và hoạt động của DNA

2 Ribosome: được cấu tạo từ các phân tử protein và RNA, đây là nơi thực hiện  quá trình tổng hợp protein từ các phân tử RNA thông tin. Quá trình này còn gọi là dịch mã vì thông tin di truyền trong trình tự phân tử DNA truyền qua RNA để quyết định trình tự axit amin của phân tử protein. Quá trình này rất quan trọng đối với mọi tế bào do đó một tế bào thường chứa rất nhiều ribosome thậm chí hàng trăm và hàng nghìn phân tử.

3 Ty thể: là bao quan trong tế bào sinh vật nhân chuẩn có kích thước, hình dạng, số lượng đa dạng và có khả năng nhân đôi. Ty thể có vai trò cung cấp năng lượng cho mọi quá trình trao đổi chất của tế bào>

4 Lysosome và peroxisome: thường được ví như hệ thống xử lý rác thải của tế bào. Hai bào quan này đều dạng hình cầu, màng đơn chứa nhiều enzyme tiêu hóa. VD: lysosome có thể chứa vài chục enzyme phân hủy protein, nucleic acid và polysacharide mà không gây hại cho quá trình khác của tế bào khi được bao bọc bởi lớp màng tế bào

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *